Sáu thành phố trực thuộc Trung ương: Nghịch lý TP.HCM gấp 20 lần Huế

Việt Nam có bao nhiêu thành phố trực thuộc Trung ương sau sáp nhập 2025?

Theo Nghị quyết 202/2025/QH15, cả nước còn 34 đơn vị hành chính cấp tỉnh, gồm 28 tỉnh và 6 thành phố trực thuộc Trung ương. Sáu cái tên đó là Hà Nội, Huế, Hải Phòng, Đà Nẵng, TP.HCM và Cần Thơ. Đây là lần đầu tiên Huế và Cần Thơ cùng đứng trong nhóm thành phố trực thuộc Trung ương, còn TP.HCM mở rộng mạnh nhất khi hợp nhất thêm hai tỉnh.

Điều đáng chú ý là cả nước bỏ cấp huyện, nên các thành phố này vận hành trực tiếp xuống phường, xã và đặc khu. Người dân tra cứu địa chỉ mới nên dùng công cụ tra cứu phường xã để biết nơi mình thuộc về.

TP.HCM rộng và đông đến mức nào so với các thành phố còn lại?

TP.HCM được hợp nhất từ TP.HCM cũ, tỉnh Bình Dương và tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, với tổng diện tích hơn 6.772 km² và dân số hơn 14 triệu người. Đây là thành phố trực thuộc Trung ương có quy mô dân số lớn nhất cả nước sau sáp nhập. Về cấp xã, TP.HCM vận hành với 168 đơn vị, gồm 113 phường, 54 xã và 1 đặc khu, giảm mạnh từ 273 đơn vị trước đó.

Mức giảm này phản ánh việc sắp xếp lại đơn vị hành chính cấp xã trên diện rộng. Chẳng hạn, Quận 1 từ 10 phường chỉ còn 4 phường mới; Quận 3 từ 10 phường còn 3; riêng TP. Thủ Đức từ 34 phường còn 12, mỗi phường mới gộp từ 3 đến 5 phường cũ. Đây là thay đổi lớn nhất về địa giới cấp xã ở khu vực trung tâm lịch sử.

Những thành phố nào giữ nguyên và thành phố nào hình thành từ sáp nhập?

Trong 6 thành phố trực thuộc Trung ương, Hà Nội và Huế thuộc nhóm 11 đơn vị giữ nguyên, không sáp nhập, giữ nguyên tên và địa giới. Hải Phòng, Đà Nẵng, TP.HCM và Cần Thơ đều thuộc nhóm 23 đơn vị hình thành từ sáp nhập. Cụ thể, Hải Phòng hợp nhất với Hải Dương; Đà Nẵng hợp nhất với Quảng Nam; Cần Thơ hợp nhất với Sóc Trăng và Hậu Giang; TP.HCM hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu.

Một điểm dễ gây nhầm lẫn là trung tâm hành chính không phải lúc nào cũng nằm ở đơn vị có tên mới. Ví dụ tỉnh Bắc Ninh mới đặt trung tâm tại Bắc Giang, tỉnh Lào Cai mới đặt trung tâm tại Yên Bái. Với các thành phố trực thuộc Trung ương, bạn nên tra cứu từng trang tỉnh thành để nắm rõ địa bàn và đơn vị hành chính cấp xã tương ứng.

Về giấy tờ, theo hướng dẫn hiện hành, giấy tờ cấp trước 01/7/2025 như CCCD, sổ đỏ vẫn còn nguyên giá trị pháp lý, không bắt buộc đổi ngay. Người dân chỉ cần cập nhật khi làm thủ tục liên quan hoặc khi muốn đồng bộ thông tin. Với CCCD, có thể thực hiện cấp đổi online qua VNeID và được miễn lệ phí nếu chọn đúng lý do liên quan sắp xếp đơn vị hành chính, thẻ mới thường trả sau khoảng 7 ngày làm việc. Tuy nhiên, bạn nên kiểm chứng cụ thể với cơ quan nhà nước có thẩm quyền tại địa phương để được hướng dẫn đúng trường hợp của mình.